poniedziałek, 13 lutego 2017

Ohayo Hayao

Zdjęcie poniżej nie przedstawia geniusza japońskiej giełdy, czy super analityka, wykrywającego bezbłędnie najmniejsze wahnięcie kursu. Przedstawia jednak osobę, której wypowiedzi i wzmianki o jakimkolwiek nowym projekcie wzbudzają zainteresowanie całego świata. To japoński reżyser filmów anime, rysownik i twórca komiksów,  Hayao Miyazaki.

                                                                                                ©photograph via
Chcę przybliżyć Wam sylwetkę człowieka uważanego za najsłynniejszego twórcę filmów animowanych w Japonii.


Urodził się 5 stycznia 1941 w Tokio, w rodzinie właściciela fabryki produkującej części do samolotów wojskowych. Ma trzech braci. O wyborze kariery rysownika zadecydował podczas nauki w Wyższej Szkole Średniej, po obejrzeniu pierwszego kolorowego filmu animowanego "Panda i magiczny wąż". Decyduję się na to choć do tej pory rysował jedynie samoloty i statki.
Pracę jako rysownik i animator rozpoczyna w 1963 r. w Toei Doga, gdzie jest zaangażowany w wiele z wczesnych klasycznych japońskich animacji.  W 1971 r. przenosi się do firmy A Pro razem z Iaso Takahata, z którym pracował w Toei. W międzyczasie poznaje Akemi Ota, animatrokę, z którą żeni się w 1965r. Mają ze sobą dwóch synów.  Następnie w 1973 r. przechodzą do Nippon Animation gdzie Hayao zostaje mocno zaangażowany w prace nad serią animacji "World Masterpiece Theater". W 1978 r. reżyseruje pierwsze odcinki serii telewizyjnej "Conan, The Boy in Future". W 1980 r. zostaje głównym instruktorem dla nowych animatorów w Telecom. W 1983 r. pojawia się projekt i ruszają prace nad pierwszym filmem pełnometrażowym na podstawie mangi autorstwa Miyazaki'ego - "Nausicaa z Doliny Wiatru".  Ogromny sukces filmu sprawia, że Hayao wraz z Iaso Takahatą zakładają własne studio - Studio Ghibli, w którym wciąż pracują.

To właśnie w Ghibli powstają następne wspaniałe, ponadczasowe filmy. Opiszę parę z nich by pokazać jak unikatową twórczość reprezentuje Hayao Miyazaki.

"Spirited Away - W krainie Bogów" - film nagrodzony Oscarem oraz Złotym Globem za najlepszy długometrażowy film animowany a także 7 innymi nagrodami i 9 nominacjami.
Opowiada historię Chihiro oraz jej rodziców przemienionych w świnie podczas zjadania potraw przygotowanych w restauracji na pograniczu światów bóstw i ludzi. Dziewczynka początkowo jest zachwycona nowym niesamowitym miejscem, szybko jednak odkrywa, że będzie musiała stawić czoła nieprzyjaznym istotom je zamieszkującym, pamiętać swoje imię by nie stać się marionetką duchów i znaleźć sposób by ocalić rodziców. Zdobywa pracę w łaźni dla bóstw gdzie jej siła woli i charakter poddawane są ciężkim próbom.
Całość osadzona jest mocno w japońskiej mitologii, a wykreowany świat, postaci oraz fabuła sprawiają, że jest to absolutnie niepowtarzalne i niesamowite widowisko.



"Mononoke Hime" - "Księżniczka Mononoke" - pierwszy film, który nadał tak ogromny rozgłos Miyazaki'emu i okazał się sukcesem kasowym. Nie jest to jednak produkcja dla dzieci. Akcja filmu rozgrywa się w erze Muromachi, podczas panowania cesarza Onim, krwawym okresie walk o dominację miedzy cesarzem a szogunem. Prawdziwa walka jednak rozgrywa się pomiędzy siłami natury a postępem technologicznym niesionym przez człowieka. Bohaterem jest młody książę Ashitaka, który podczas walki zabija ogromnego dzika i przez to sprowadza na siebie klątwę.  Musi opuścić swój lud i wyrusza na poszukiwanie Ducha Lasu w nadziei, że ten go uzdrowi. Wplątany zostaje w walkę miedzy ludźmi a potężnymi zwierzęcymi bóstwami sprzeciwiającymi się niszczycielskiej ekspansji ludzi. Tak poznaje San - tytułową księżniczkę Mononoke, walczącą po stronie natury, porzuconą przez rodziców sierotę, wychowaną przez boginię wilka Moro. Po drugiej stronie stoi Lady Eboshi, przewodząca rozwijającemu się miastu ludzi czerpiących zasoby naturalne lasów. Rozdarty Ashitaka próbuje znaleźć rozwiązanie dla uwikłanych w coraz bardziej krwawym konflikcie stron.
Jest tu miłość, nienawiść, brutalność i piękno, wszystko przedstawione w unikalny dla Miayazaki'ego sposób. Obraz porusza ważny problem koegzystencji człowieka z środowiskiem naturalnym, potępia niepohamowaną ekspansję gospodarki nie baczącą na nieodwracalne zmieszczenia, które czyni jedynie dla zysku.  Mój osobisty numer jeden.

"Ruchomy zamek Hauru" - na podstawie książki napisanej przez Dianę Wynne Jones o takim samym tytule. Wspaniale zrealizowana ekranizacja, za którą Miyazaki dostał nominację do Oscara. To historia Sophie, młodej, skromnej dziewczyny robiącej piękne kapelusze, na którą Wiedźma z Pustkowia rzuca czar zmieniający ją w 80-letnią staruszkę. W takiej postaci Sophie wyrusza szukać pomocy u znanego pożeracza kobiecych serc i czarnoksiężnika Hauru, którego dziwny zamek widziano na obrzeżach miasta. W trakcie filmu dowiadujemy się, że Sophie pogodzona z własnym losem stara się uratować przede wszystkim duszę i serce Hauru, który chcąc posiadać moc, zawarł kontrakt z demonem. W tle toczy się wojna, określana przez bohaterów jako "idiotyczna", do udziału w której obligowani są wszyscy czarodzieje. Jest to poniekąd nawiązanie do udziału Japonii w wojnie w Iraku, któremu sprzeciw chciał w ten sposób pokazać Miyazaki.

"Mój sąsiad Totoro" - najbardziej kultowy ze wszystkich filmów Ghibli, za sprawą wykreowanego wielkiego koto-królika, będącego już ikoną i znanego przez każde japońskie dziecko. Jego wizerunek jest w logo Studia Ghibli. Totoro to produkcja zarówno dla dzieci jak i dorosłych. Opowiada historię dwóch dziewczynek, Mei i  Satsuki, które z ojcem przeprowadzają się na wieś by móc odwiedzać w szpitalu chorą mamę. W ogromnym kamforowym drzewie obok ich domu poznają Totoro - ducha lasu. Duża magiczna istota wyglądająca jak krzyżówka kota i królika, pokazuje świat dzieciom na nowo by mogły się nim znów cieszyć szczególnie w obliczu przykrych wydarzeń, jakich doświadczyły. Gdy stan zdrowia mamy pogarsza się Mei ucieka by dostać się do szpitala. Statsuki prosi o pomoc Totoro by pomógł jej odnaleźć siostrę.
Wspaniały, wzruszający obraz, pełen japońskich wierzeń, symboli, dużej dawki latania i radości.

U Miyazakiego każdy znajdzie coś dla siebie: nawiązania do mitologii, ważne współczesne problemy ludzi, uniwersalne prawdy i ponadczasowe wartości, wiele stron ludzkiego charakteru. Jego wyobraźnia zdaje się nie mieć granic. O każdym swoim następnym filmie mówi, że będzie jego ostatnim i że czas przejść na emeryturę. Miejmy nadzieję, że jeszcze wiele "ostatnich" produkcji przed nami.
W Polsce można dostać wszystkie największe produkcje w wersji anglojęzycznej i z polskim dubbingiem. 

W listopadzie 2014, jako drugi po Akirze Kurosawie Japończyk, został uhonorowany Oscarem za całokształt osiągnięć jako reżyser filmów anime. 

1 komentarz: